Aardappels oogsten

Activiteit: Research planten

Kerndoel: Bewust worden waar de verschillende groenten groeien en leren wanneer en hoe je ze moet oogsten

Groep: Kleuters, Middenbouw, Bovenbouw

Aantal kinderen: 10

Tijd: 30 minuten

Seizoen: Zomer, Herfst

Waar: Buiten

Materiaal: 

• Zaai- en oogstkalender
• Riek
• Schepjes
• 2 Emmers voor de oogst
• Kistje (om de aardappels in te doen en te laten drogen)

Randvoorwaarden:

• Te oogsten aardappels in de tuin
• Maak de grond rondom de aardappels eerst los voordat de leerlingen de aardappels gaan oogsten.

Gerelateerde opdrachten:

• Aardappels laten kiemen
• Aardappels poten
• Aardappelfrietjes maken

Opletten:

• Leerlingen werken dicht bij elkaar, dus opletten met het gereedschap.
• Ter info de opdracht voor de kleuters begint bij nr 3 (dus 1 en 2 overslaan).

Wat gaan we doen

1. Bestudeer met de leerlingen van midden- en bovenbouw de zaai- en oogstkalender met betrekking tot de aardappel. Wanneer hadden we ze gepoot? Wat staat er op de kalender wanneer ze goed genoeg gegroeid zijn om te oogsten
2. Vraag aan de leerlingen of ze nog weten waar we de aardappels geplant hebben? Staat daar er nog iets van blad boven de grond?
3. Alle leerlingen nemen een schepje in de hand en gaan bij de aardappels staan. De opdracht voor de kleuters begint hier.
4. Vraag aan de leerlingen of ze weten hoeveel aardappels er gepoot zijn op een bepaalde plaats. Vraag ook hoeveel aardappels ze nu zullen vinden en hoe groot die zullen zijn.
5. Met het schepje gaan de leerlingen voorzichtig in de grond graven. Voorzichtig anders kunnen de aardappels beschadigen. Leerlingen mogen ook met de handen graven.
6. De aardappels die de kinderen vinden worden geteld en in de emmers gedaan.
7. Wanneer we alle aardappels gevonden hebben kunnen ze gewassen worden.
8. Daarna de aardappels laten drogen in een kistje tot gebruik of om uit te delen.

Achtergrondinformatie leerkracht 

Het oogsten van aardappels is een groot feest voor de kinderen.

Ze zijn echte schatgravers geworden.

Herkomst van de aardappel.

De aardappel komt oorspronkelijk niet uit Nederland. Aangenomen wordt dat er zo’n 7000 jaar geleden al aardappelteelt was In de Andes in Zuid Amerika. Rond 1570 belandt de aardappel in Spanje In de buurt van Sevilla. Aan het einde van de 16e eeuw waren het de Engelsen die de knol in Noord en West-Europa introduceerden. Rond 1600 In de 80 jarige oorlog heeft Carolus Clusius, een Vlaamse botanist, de aardappel naar Nederland gebracht. Indertijd werd hij niet als basisvoedsel gezien maar als medicijn en sierplant. En voornamelijk geplant in botanische tuinen. Ondanks de mooie beschrijvingen over de aardappel werd de nieuwe plant niet onmiddellijk herkend als voedselbron. Rond 1760 hebben de Friezen de aardappel ontdekt. Het bleek een goedkoop en makkelijk te telen gewas. Later volgden ook andere
streken In Nederland, Duitsland, Scandinavië en andere landen. Pas begin 19e eeuw stonden bij grote delen van de Europese bevolking aardappels op het menu. De aardappel is een voedzame knol maar werd met enige achterdocht bekeken omdat het loof, de bessen en de bloemen giftig zijn. Hoe kan het dan dat de knol wel eetbaar is? Maar de door honger gedreven Europeanen zijn uiteindelijk toch aardappels gaan telen. Frederik de Grote van Pruisen is de stimulerende factor geweest die zijn onderdanen in oorlogstijd dwong om aardappels te telen om zijn manschappen en de bevolking van voedsel te voorzien.

Aardappels zijn een belangrijke bron van koolhydraten en bevatten ook vitamine B6 vitamine C en vezels.

Gebruik en bewaaradvies aardappel: kan niet rauw gegeten worden in verband met het stofje solanum dat giftig kan zijn. Het meeste solanum wordt onder de schil gevonden dus daarom is het schillen van een aardappel ook beter. Solanum wordt gevormd onder invloed van licht. Daarvoor is het bewaaradvies van aardappels ook in het donker.

In de voedselindustrie wordt de aardappel verwerkt tot veel kant en klare aardappelproducten zoals friet, chips, aardappelsalade, aardappelkroketjes, aardappelpuree etc. Voor de industrieën is het zetmeel van de aardappel een belangrijke grondstof voor bijvoorbeeld textiel en in lijm.