Bodemonderzoek met grondboor

Activiteit: Research planten

Kerndoel: Inzicht krijgen in de grondopbouw

Groep: Middenbouw, Bovenbouw

Aantal kinderen: Alle

Tijd: 45 minuten

Seizoen: Alle

Waar: Buiten

Materiaal:

• Pen of potlood en papier
• Grondboor
• Meetlint
• Printen Vragenformulier bodemonderzoek

Randvoorwaarden:

Gerelateerde opdrachten:

• Gereedschap leren herkennen
• Bodemonderzoek
• Bodemonderzoek met theezakjes

Opletten:

Wat gaan we doen

1. Bepaal samen met de kinderen de te onderzoek plek(ken). Door op meerdere plekken een grondboring te doen, kunnen daaruit verschillen in de grondsamenstelling blijken.
2. Verwijder bladeren en kleine takjes van de bodem waar je gaat boren.
3. Zet de boor op de bodem (zie plaatje).
4. Ga op deze plek boren om te kunnen zien hoe de grond eruitziet. Daarvoor draai je de boor 2 keer rond met de klok mee (de opening in de boor vult zich met grond).
5. Trek de boor recht omhoog uit de bodem.
6. Leg de inhoud van de boor in de “boorgoot”. De bovenkant van de bodem moet “bovenaan” in de boorgoot liggen.
7. De inhoud van de volgend boringen met de grondboor leg je in de “boorgoot” onder de andere (zie figuur 3). In geval van klei moet je mogelijk even helpen de grond uit de boor te krijgen.
8. Controleer of de grondkolom (in de boorgoot) klopt met de boordiepte..
   • a. Stop hiervoor de grondboor helemaal in het boorgat zonder te draaien.
     b. Leg je duim op de grondboor ter hoogte van de bodem.
     c. Trek de grondboor er weer uit.
     d. Leg de grondboor naast de boorgoot (duim bovenaan de grond op de boorgoot).
     e. Als de grondkolom te lang is, schuif je de grond “omhoog”, naar de grond uit de eerste boring.
9. Zet de boor weer in het boorgat en herhaal de stappen 4 t/m 7. Je kunt stoppen met boren als je 1 meter diep geboord hebt.
10. We hebben nu een doorsnee van de grondopbouw tot 1 meter diep.
11. Wat valt er op? Welke kleur hebben de lagen?
12. Onderzoek welke grond we hebben met de handpalmtest. In groepjes van 2 nemen de kinderen een beetje grond in de handen en proberen er een sigaar van te rollen. Kijk in tabel 1 handpalmtest hoe je de grond kunt beoordelen.
13. Gebruik nu het Vragenformulier bodemonderzoek.

Tabel 1 Grondsoorten handpalmtest

Achtergrondinformatie leerkracht 

In de bodem groeien planten. Wij mensen en dieren eten die planten. Daardoor hebben we vlees en melk. De bodem is niet overal hetzelfde. De samenstelling van de bodem is erg belangrijk om te bepalen wat je het beste op die grond kunt doen. Een heideveld groeit op een andere bodem dan een akker met bijvoorbeeld graan of gras. Met een grondboring kun je het grondprofiel vaststellen.

Een handgrondboor is een stuk tuingereedschap waarmee snel een gat in de grond kan worden gemaakt om bij bodemkundig onderzoek grondmonsters te nemen. Maar ook om een paal voor een schutting of ter ondersteuning van een boom in te plaatsen. De meeste handgrondboren maken gaten met een diameter van 7, 10 tot 15 cm. Voor bodemonderzoek volstaat een smalle boor.

Handgrondboren hebben meestal twee metalen delen, met een schroefvormig uiteinde en met een opening ertussen, aan een metalen staaf bevestigd die met twee handvatten rondgedraaid kan worden. Hierdoor beweegt de grondboor de grond in. Zodra de opening is gevuld met grond wordt het draaien bemoeilijkt en dat is een teken de grondboor rechtstandig naar boven te trekken om de grond te verwijderen. Er zijn ook grondboren met een deelbaar tussenstuk waar steeds een verlengstuk van 1 m tussen geplaatst kan worden zodat tot grotere diepte geboord kan worden, afhankelijk van de grondsoort. In deze opdracht boren wij tot de diepte van een standaard grondboor.