Winterkenmerken bomen en struiken

Activiteit: Research planten

Kerndoel: Bomen herkennen in de winter, goed leren observeren

Groep: Middenbouw, Bovenbouw

Aantal kinderen: Hele klas

Tijd: 60 minuten

Seizoen: Winter

Waar: Binnen

Materiaal: 

• Takken van verschillende soorten bomen met winterknoppen (met een label en cijfer)
• Zoekkaart winterkenmerken takken en knoppen, voor ieder groepje 1
• Schriftje of A4tje, pen
• Plakband
• Grote vaas of emmer

Randvoorwaarden

• Deze les kun je het beste aan het eind van de winter doen ivm opdracht 8. Check vooraf of de knoppen goed uit te pluizen en ontleedbaar zijn.
• Leerlingen kunnen ieder 2 takjes mee naar school nemen.

Gerelateerde opdrachten

• Bomen herkennen
• Boom- en bladvorm
• Boombladeren drogen

Opletten:

• Takken van te voren labelen

Wat gaan we doen

1. Maak 2 tallen
2. We spreiden alle takken uit op de tafel.
3. Bespreek de winterkenmerken van bomen.
4. Groepjes lopen langs de takken en leggen de gelijke bij elkaar.
5. Gebruik de zoekkaart om de takjes te benoemen.
6. Maak een tekening van de knoppen (van de knoppen van de boom of de verzamelde takjes).
7. We bespreken de resultaten.
8. Daarna mag iedereen een tak uitkiezen en de knop uitpluizen. Plak de blaadjes in je schrift.
9. Na afloop van de les kun je de takken in een grote vaas zetten en na een paar weken zullen sommige uitlopen. Kijk dan nog eens of de takken nu herkent worden aan het blad.

Achtergrondinformatie leerkracht 

Knoppen van een boomsoort zijn een goed kenmerk voor determinatie. Elke knop heeft zijn eigen kenmerken. Knoppen veranderen van het eind van de herfst tot het vroege voorjaar wanneer de bladeren uitlopen. Vlak voordat knoppen uitlopen worden ze groter, dat is eigenlijk het beste moment voor de determinatie. Er zijn knoppen waar bloemen uitkomen en knoppen waar bladeren uitkomen. De knoppen voor bloemen zijn meestal groter en komen eerder uit.

De knoppen lopen op verschillende momenten uit. Over het algemeen lopen ze uit doordat de temperatuur hoger wordt. De takken in de vaas zullen uitlopen door de hogere temperatuur in de klas.

Als je op zoek gaat naar winter kenmerken dan moet je letten op

• a) De vorm en kleur van de tak
• b) Hoe de knop tegen de tak ligt
• c) De vorm en kleur van de knop (bol, rond, puntig)
• d) Andere kenmerken : de knop is plakkerig, heeft schubben, etc.

Als er enkele bomen op het schoolplein staan is het fijn om daar naartoe te gaan. Een boom in wintertooi kun je herkennen aan de vorm van de boom, de bast, de twijgen en de knoppen. Eventueel vind je buiten ook nog afgevallen blad.