Verf uit rode kool

Activiteit: Research planten

Kerndoel: Natuurlijke kleurstoffen maken uit groenten met water

Groep: Middenbouw, Bovenbouw

Aantal kinderen: 12

Tijd: 45 min

Seizoen: Winter, Herfst

Waar: Buiten en/of Binnen

Materiaal: 

• 1 rode kool
• per groep: 2 (plastic) bakjes, snijplankje, aardappelmesje, lepel, 4 bekertjes
  
• Citroensap of citroen en pers, tandpasta, zakje bakpoeder, stukje zeep,
  
• Vellen wit en dik aquarelpapier, schone kwasten

Gerelateerde opdrachten

Randvoorwaarden: 

• Tafel om aan te kunnen zitten
• Gekookt water van 100 graden

Opletten:

• Dat het water heet is
• Gebruik van keukenmesjes

Randvoorwaarden: 

• Gebruik dik aquarelpapier

Wat gaan we doen.

1. Maak groepjes van 6.
2. Elk groepje krijgt een klein stukje van de rode kool en verdeelt dit onder elkaar. Ieder kind snijdt een stukje rode kool in kleine stukjes.
3. De stukjes verzamelen we in bakje 1 (half vol)
4. Vul het bakje 3⁄4 met kokend water en laat de kinderen roeren.
5. De kleurstof in de kool komt meteen los. We schenken het water in een leeg bakje (bakje 2).
6. Iedere groep zet 4 bekertjes klaar, doe in elk bekertje afzonderlijk: Citroensap (zuur), Tandpasta (basisch), Bakpoeder (basisch), Geraspte zeep (basisch). Voeg aan elk bekertje geëxtraheerd water toe uit bakje 2.
7. Kijk wat er gebeurt!
8. Er ontstaat kleurstof! welke?-
9. Laat de kinderen met de verschillende kleuren een tekening maken.

Achtergrondinformatie leerkracht

Deze opdracht is eigenlijk een onderdeel dat onder scheikunde valt. Dat is een vak dat je pas krijgt als je van school afgaat in het voortgezet onderwijs. We gaan kijken wat er gebeurt wanneer je stoffen toevoegt bij de geëxtraheerde kleur uit de rode kool. Extractie is het onttrekken van een kleurstof door middel van warm water. Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld het maken van thee: de theesmaak extraheren uit de theebladeren.

Sommige kleurstoffen kunnen in meer kleuren voorkomen. Een voorbeeld van zo’n kleurstof zit in rode koolsap. Het is zelf paars/blauw maar in de zure vloeistof wordt de kleurstof rood (door citroensap), rode koolsap verandert van kleur in een zure en een basische vloeistof. Base is het tegenovergestelde van zuur.

In een basische vloeistof wordt de kleurstof in rode kool groen/blauw.

Zulke kleurstoffen noemen we indicatoren. Een indicator zit vaak op een strookje papier met zo’n strookje kun je zien hoe zuur of basisch een vloeistof is.