Bladvormen herkennen

Activiteit: Research planten

Kerndoel: Kinderen leren de vorm en kleur van de verschillende bladeren herkennen.

Groep: Kleuters, Middenbouw

Aantal kinderen: Hele groep

Tijd: 60 minuten

Seizoen: Herfst

Waar: Buiten

Materiaal: 

• Blad van 5 verschillende bomen. Als je schoolplein weinig of geen verschillende bladeren heeft dan verzamel je een flink aantal bladeren van te voren (voor elke kind of groepje een blad).
  
• 5 gekleurde voorbeeldvellen papier in de herfst kleuren: groen, rood, oranje, geel, bruin.

Randvoorwaarden: 

• Geen regen omdat de voorbeeldvellen dan nat worden.
  
• Voor de extra activiteit moeten er verschillende bladeren te vinden zijn op het schoolplein.
  
• Van elke soort boom één blad van tevoren (eventueel gedroogd) op een van de gekleurde voorbeeldvellen plakken (zo krijg je 5 voorbeeldvellen met een blad er op).

Gerelateerde opdrachten

• Mozaïek maken
• Schattenbakje maken
• Boom- en bladvorm                            
• Mulchen

Wat gaan we doen.

1. De gekleurde voorbeeldvellen, met op elk een blad erop geplakt, verspreiden we op de grond. Let op dat de voorbeeldvellen niet weg waaien.
   
2. De verzamelde bladeren verdelen we onder de kinderen.
   
3. Bekijk de vormverschillen tussen de bladeren. Leg je blad bij het gekleurde voorbeeldvel met de gelijke vorm.
   
4. Weet iemand hoe de boom heet waaraan ze groeien?
   
5. Was het moeilijk om de bladeren op vorm te leggen?

Extra/Vervolgopdracht

1. Zoek nu allemaal bladeren op het schoolplein.
   
2. Roep iedereen bij elkaar en vraag of ze de gevonden bladeren op dezelfde kleur van de voorbeeldvellen willen leggen (dit kunnen dan lege of omgedraaide voorbeeld vellen zijn). Dus nu is de kleur en niet de vorm bepalend voor het verdelen van de bladeren over de voorbeeldvellen.
   
3. Van welke kleur hebben we de meeste bladeren? Zullen we met zijn allen tellen?
   
4. Zijn er ook bladeren met dezelfde vorm maar verschillend van kleur?
   
5. Alle bladeren mogen mee de klas in. Je kunt ze drogen en er een kunstwerk van maken door ze bijvoorbeeld in een bepaalde vorm te leggen (regenboog).

Achtergrondinformatie leerkracht 

De vorm van een blad is het hele jaar hetzelfde maar in de herfst gebeurt er iets bijzonders met het blad.

Het korter worden van de dagen in de herfst is voor bomen een teken zich voor te bereiden op de winter. Sommige bomen stoppen in de winter met groeien en verliezen hun bladeren, maar niet voordat ze de allermooiste kleuren krijgen!

Doordat er minder zon is, wordt er steeds minder chlorofyl (bladgroen) aangemaakt, waardoor het uiteindelijk opraakt. Bomen zijn erg zuinig op bladgroen. Het is van levensbelang voor de fotosynthese (waterdamp en kooldioxide uit de lucht omzetten in glucose en zuurstof) en kost de boom veel energie. De bomen halen in de herfst zoveel mogelijk bladgroen uit de bladeren voordat ze vallen, daarom verkleuren de bladeren.

Een blad bestaat uit meer stoffen dan alleen chlorofyl en die stoffen hebben andere kleuren, variërend van verschillende tinten geel en oranje tot rood soms zelfs paarsachtig. Pas als de overheersende groene kleur van het chlorofyl is verdwenen, komen er andere kleuren tevoorschijn.